دلایل فنی سیاه شدن و پوستهای شدن آبکاری رودیوم
دلایل فنی سیاه شدن و پوستهای شدن آبکاری رودیوم
آبکاری رودیوم یکی از حساسترین فرآیندهای تکمیلکاری در صنعت طلا و جواهر است و کوچکترین خطا در آمادهسازی یا تنظیم وان میتواند باعث سیاهی رودیوم، تیرگی، پوستهای شدن یا نشست دانهدانه شود.
در این مقاله تمام دلایل علمی این مشکلات همراه با استانداردهای پیشگیری ارائه شده است. این متن بهترین مرجع برای طلاسازان، سازندگان زیورآلات و کارگاههای آبکاری است.
1- چربیزدایی ناقص؛ مهمترین دلیل سیاه شدن آبکاری رودیوم
وجود حتی ۵٪ چربی، واکس پولیش یا سیلیکون روی سطح، باعث شکست کامل آبکاری میشود.
رودیوم فقط روی سطح کاملاً پاک، سفید و براق مینشیند.
نشانهها
- سیاهی نقطهای
- رد انگشت بعد از آبکاری
- تفاوت رنگ داخل و بیرون
- پوسته شدن لبهها
راهحل
- چربیگیری اولتراسونیک ۵–۱۰ دقیقه
- چربیگیر الکترولیتی با جریان ۵–۸ A/dm²
- شستوشوی فوری با آب DI
- حذف کامل شویندههای سیلیکونی
سیلیکونها زیر رودیوم یک لایه نانومتری ایجاد میکنند که باعث تیرگی و جداشدگی پوشش میشود.
۲- فعالسازی ناقص (Activation Failure)
اگر سطح فلز قبل از آبکاری رودیوم کاملاً یونپذیر نباشد، لایه دانهدانه، خشن و خاکستری میشود.
راهحل
- اسیدشویی کوتاه ۲–۵ ثانیه با H₂SO₄ یا HCl
- استفاده از Nickel Activator روی نیکل
- فعالسازی سیانیدی روی نقره
فعالسازی درست باعث چسبندگی شیمیایی واقعی بین رودیوم و زیرکار میشود.
۳- آلودگی وان رودیوم؛ عامل اصلی تیرگی عمومی
وان رودیوم بسیار حساس است. ورود مس، نیکل، روی، صابون یا سیلیکون باعث خاکستریشدن کار و کاهش براقیت میشود.
نشانهها
- افزایش کف
- بوی سوختگی
- رسوب خاکستری
- کاهش قدرت پوششدهی
راهحل استاندارد
- فیلتراسیون با کربن فعال ۱–۲ ساعت
- تعویض ۲۰–۳۰٪ محلول وان
فیلتر ۱ میکرون - استفاده فقط از آب DI
۴- ولتاژ و جریان نامناسب در آبکاری رودیوم
اگر ولتاژ کم باشد → لایه خاکستری
اگر ولتاژ زیاد باشد → سوختگی لبهها + پوسته شدن
بهترین تنظیمات برای وانهای ۲ g/L
- ۲.۷ تا ۳.۲ ولت
- ۰.۸ تا ۱.۲ A/dm²
- ۳۰–۶۰ ثانیه
سوختگی معمولاً در گوشهها و لبهها چون میدان الکتریکی قویتر است رخ میدهد.
۵- مشکل در لایه نیکل زیر رودیوم
رودیوم روی اکثر فلزات مستقیم نمیچسبد و نیکل باید کاملاً سالم و یکنواخت باشد.
مشکلات رایج نیکل
- نیکل سوخته
- نیکل دارای براقکنندههای گوگردی
- شستوشوی ضعیف بین مراحل
اگر نیکل کیفیت نداشته باشد، رودیوم بعد از چند روز پوسته میشود.
۶- پولیش اشتباه؛ سیلیکون دشمن پنهان رودیوم
واکسها و خمیرهای پولیش سیلیکونی باعث تیرگی نقطهای و جداشدن رودیوم میشوند.
راهحل
- پولیش بدون سیلیکون
- تریکلر + اولتراسونیک پس از پولیش
۷- شستوشوی ناکامل بین مراحل آبکاری
آلودگی متقاطع از شایعترین دلایل سیاهی رودیوم است.
استاندارد شستشو
- دو مرحله آب چرخشی
- یک مرحله آب DI
- حرکت آرام قطعه در آب
۸-چرا داخل قطعه رودیوم نمیگیرد
ناحیههای داخلی حلقه، دستبند و قفلها معمولاً کمترین پوشش را دریافت میکنند.
دلایل
- نبود جریان کافی
- گیر افتادن حباب
- فاصله زیاد از آند
راهحل
- آند کمکی
- حرکت و چرخش قطعه
- جریان پالسی
- افزایش زمان با ولتاژ مناسب
رودیوم یک فلز “خط دید” است؛ هر سطحی که جریان نبیند، یون هم نمیبیند.
چکلیست سریع جلوگیری از سیاه شدن رودیوم
- چربیزدایی کامل
- فعالسازی صحیح
- نیکل استاندارد
- شستوشوی کامل DI
- ولتاژ صحیح ۲.۸–۳ ولت
- وان بدون آلودگی
- آند تمیز
- آند کمکی برای داخل قطعه
- حذف مواد سیلیکونی
ارتقای کیفیت آبکاری با محصولات حرفهای ایما
اگر قصد دارید آبکاری رودیوم را با درخشش سفید، یکنواختی کامل و دوام بالا اجرا کنید، مواد و محلولهای یوروتکنیک موجود در فروشگاه ایما بهترین نقطه ی شروعاند.
در این مجموعه، رودیومهای استاندارد، تجهیزات تخصصی با کیفیت تضمینی عرضه میشوند.